Ik heb het wel voor Bas Haring. Niet alleen omdat het een leeftijdsgenoot is en hij in 2002 alweer de Gouden Uil voor jeugdliteratuur kreeg voor zijn uitstekende debuut Kaas en de Evolutietheorie. Haring is één van die zeldzame kerels die nog eens durft na te denken over het Leven en er daarbij niet voor terugdeinst om een stapje terug te zetten. Back to basics zeg maar.
Ook in zijn nieuwste boekje, Voor een echt succesvol leven, wijkt Haring hier niet van af. Het boek heeft de verdienste dat het tegen de stroom in durft te zwemmen en het opneemt voor diegenen die nu eens níet succesvol willen zijn in het leven. Mensen die niets 'nalaten' zijn misschien wel de gelukkigste van allemaal om de eenvoudige reden dat ze louter kunnen genieten en misschien zelfs helemaal niks hoeven te doen.
Voor een echt succesvol leven leest lekker weg, blinkt uit in helder taalgebruik en had voor mijn part wat lijviger mogen zijn. Het boek eindigt met een passage, die elk van ons aan het denken kan zetten:
Degene met succes lijkt te benijden. De spermacel waaruit ik voortgekomen ben had succes. Hij was de eerste in een race met 100 tot 200 miljoen andere spermacellen. De winnaar. Ik vereenzelvig met niet gemakkelijk met sperma, maar als het moet dan toch liever met de winnaar dan met de verliezers. Die doelloos nog wat rondjes zwommen in het lichaam van mijn moeder.
Maar het feit dat al die spermacellen hetzelfde nastreven betekent nog niet dat datgeen wat ze nastreven ook goed voor ze is. Als ergens, in een of ander dorp, alle jongemannen eens per jaar proberen om de piek van de kerk te stelen en en masse langs de muren van de kerk omhoog te krabbelen, dan kan dat twee dingen betekenen: er is iets heel bijzonders met die piek aan de hand, of die jongemannen zijn een beetje gek. In de veronderstelling dat die piek niet zo bijzonder is ga ik voor optie twee en vind ik niet de winnaar te benijden, maar de jongemannen die op een afstand bleven staan, hun schouders ophaalden en kijkend naar al die commotie nog een slokje namen van hun bier. Voor hen geen roem echter. Geen foto's in het café. Geen succes.
De winnende spermacel heeft maar weinig aan zijn succes. Terwijl de verliezers hun rondjes zwommen - tot wel drie dagen lang - was de winnaar al verdwenen; opgeslokt en opgevreten door de eicel die hij zojuist had bevrucht.
Het lijkt alsof de winnaar niet te benijden is; de eerste spermacel; de winnaar wiens leven niet voor niets is geweest. Maar zo goed was-ie niet af: hij leefde slechts een paar minuten en die andere een paar dagen. Wellicht zijn de verliezers meer te benijden. Wat heeft u liever: na leven van een paar minuten in stukken worden gescheurd en daarmee het schakeltje vormen in een keten van succes? Of twee à drie dagen rondjes zwemmen waarmee u echter niets in gang zet. Ik kies voor optie twee: ik zwem liever rondjes dan dat ik in stukken word gescheurd.
Bas Haring, Voor een echt succesvol leven, Houtekiet, 2007, 173 p.
