MELANCHOLIA.

Een beetje over schrijven

 

Van alle vrouwen
zijn ongetwijfeld de moeilijkste
schrijversvrouwen

met hun kijken of het over hen gaat
of over die ander

of over een die ze nog niet kennen

en vaak nog te bedonderd
om zo af en toe je machine
eens schoon te maken

(Remco Campert, uit: De gedichten, De Bezige Bij, 2004) 

VDAB

'In een groep van pakweg 15 mensen kan je niet verwachten dat het met elk van hen klikt. Eigenlijk mag je al blij zijn als er één persoon in het gezelschap is met wie je zou overwegen een pint te gaan drinken'. Ze had gelijk. Natuurlijk had ze gelijk, want ze doorziet mensen als belegen koffiefilters. Ik heb 5 maanden dag in dag uit in het voltijds dagonderwijs doorgebracht met twee handenvol anderen. Ik ben er geradbraakt en gefrustreerd uitgekomen. Mensen-in-opleiding, ik wil er geen soep van drinken. Winterslapers, slepers, sloffers, gamers, surfers, zagers, klagers, valsspelers, luiaards, ongeletterden, volbloedprofiteurs, noem het en het zat er wortel te schieten. Een zootje kortom in het zittend onderwijs, maar ook in de staande variant. Les geven is een kunst. In het onderwijs staan geen kunstenaars. Idem dito wat betreft de parasieten der bureaucratie, troelaatjes die spreken in C-termen en onwettige afwezigheden. Dat werkt daar en het wordt betaald, maand na maand. Arme Vlaamse Dienst voor Armtierige Begeleiding.

De nylons van Tina (there is no alternative)

Ziek zijn is een kunst. Ik ben chronisch patiënt en kunstenaar, in mijn geval is dat een gouden combinatie. Slikken doe ik trouw en gedisciplineerd. Ik consumeer op stofnaam, sinds het patent op E is verstreken. Ik ben een grootafnemer, voor minder dan dozen van honderd pillen kom ik het huis niet uit. Mijn spul haal ik bij een apothekeres. Apothekeressen durven mij wel eens een klantenkaart aan te smeren. Soms ga ik in op de vraag, soms ook niet. Mijn ja dan wel nee hangt enkel van het meisje achter de toonbank af. Ooit stond een perfect opgemaakte apothekeres voor me, evenwel met schurftige, schilferende vingers. Ik ben er nooit weergekeerd. Ik ken er ook één die samen met haar man in de zaak staat, opstaat en gaat slapen met een pillendraaier en 's avonds nog gauw gauw boodschappen doet. De vrouw in kwestie is lief, maar de chronisch aanwezige man gooit roet in het eten. Ik kom er alleen als het niet anders kan. Wanneer er geen plan B of C in het spel is, dan haal ik mijn gerief in K. De apotheek is lang en diep. Drie meesteressen bestieren het etablissement. Alleen Tina boeit me, en dat doet ze mateloos. Eindeloos zijn haar benen. Ze weet het. Altijd draagt ze een kort kleedje, het zoompje verdacht ver boven de menisci. Zwarte botjes met halfhoge hakjes. Bruine nylons die alleen oplichten op de terugweg van de medicamentenlades. Ik kijk naar haar prachtige glanzende benen, terwijl haar botjes een sexy symfonie tokkelen. Ze heeft altijd een praatje klaarzitten bij het medicament dat verder gaat dan 'het gebruik is gekend?'. Ze lacht altijd. Ze is bescheiden opgemaakt. Op haar spierwitte apothekersjas priemt een geplastificeerd naamkaartje. Tina. Ik wil Tina. Ruiken. Voelen. Mee gaan eten tijdens haar middagpauze. Kijken hoe ze 's ochtens haar panty aantrekt, de laarsjes, het kleedje van de dag. Zien hoe ze haar lipstick laat voor wat ie is. 's Avonds de omgekeerde bewegingen. De laarsjes bij het bed, de panty ongeschonden en ladderloos, het kleedje over haar stoel. Tina. Tina. Tina. There is no alternative.

Terug naar de ijstijd

Ik weet niet hoe het komt, maar de ijsvorming van de afgelopen dagen en weken is mij helemaal ontgaan. Dat is op zich best wel eigenaardig te noemen, want in principe voel ik elke tiendegraads temperatuurschommeling. Gisteren bij valavond stond ik plots - vraag me niet hoe het komt - op een bevroren kasteelplas te luisteren naar een symfonie van klapschaatsen. Onbeslagen, zomaar, out of the blue, ging ik het ijs op, daarbij het armtierige bordje van de kasteelheer trotserend - betreden op eigen risico. Even, bij het eerste contact met de ijsvlakte, kraakte het onder mijn voeten, maar de lokroep van de middencirkel was sterker dan de angst voor een familiedrama. Mensen zijn collectioneurs in hart en nieren. Sleeën, schaatsen, glühwein, als het moet liggen ze een eeuwigheid wortel te schieten in vermufte bergruimtes, tot het langetermijngeheugen wakker schiet en de controle overneemt. 

Het doet me terugdenken aan de jaren '80 van de vorige eeuw, toen ik tienerde en de winters winters waren en genadeloos streng. Ik woonde bezijden een industriepark. Het huis van mijn ouders was nog net niet weggepest door niets ontziende industriëlen. Aan de overkant van de straat lag een braakliggend terrein. Daar lag onze reusachtige regenplas die tijdens de kerstvakantie wonderbaarlijk veranderde in één langgerekte schaatsbaan waar maar geen eind aan leek te komen. Bij elke run werd ze gladder en gladder, tot eenvoudigweg blijven rechtstaan en stapvoets de oversteek maken een uitdaging op zich werden. 

Het was ook de tijd van de Elfstedentochten. Klunende massahysterie. Het gevecht met het weerbarstige natuurijs. Bartlehiem, Franeker, Leeuwarden, Dokkum. Heerlijke dorpsnaampjes die ik nooit ben vergeten. In het streng-katholieke klooster waar ik school liep, besliste PD (pater-directeur) - de lokale vertegenwoordiger van God op aarde - dat alle leerlingen een half uurtje naar de rechtstreekse uitzending van de Elfstedentocht mochten kijken. Daar, in de majestueuze bibliotheek van het college, werden de kiemen gelegd van mijn grote bewondering voor Mart Smeets.

Format C:

's Nachts in een bootje stappen, de touwen losgooien, afduwen met de peddels, ze vervolgens in het water gooien, neerliggen en naar de sterren kijken. Zoiets wil ik doen. Format C: op zee.